GÜMRÜK MÜŞAVİRİ OLABİLME ŞARTLARI NELERDİR ?

GÜMRÜK MÜŞAVİRİ OLABİLME ŞARTLARI NELERDİR ?

Gümrük müşaviri olabilme şartları

Madde 702 - Gümrük müşaviri olabilecek kişilerin aşağıda belirtilen koşullara sahip olmaları gerekir:

a) Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak,

b) Medeni hakları kullanma ehliyetine sahip olmak,

c) Kamu haklarından mahrum bulunmamak,

d) Taksirli suçlar hariç olmak üzere; affa uğramış olsalar dahi, ağır hapis veya 5 yıldan fazla hapis ya da kaçakçılık. Basit ve nitelikli zimmet, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas, yalan yere şahadet, suç tasnii, iftira gibi yüz kızartıcı suçlar ile resmi ihale ve alım satımlara fesat karıştırma veya devlet sırlarını açığa vurma, vergi kaçakçılığı veya vergi kaçakçılığına teşebbüs suçları nedeniyle hüküm giymiş bulunmamak,

e) Ceza veya disiplin soruşturması sonucunda memuriyetten çıkarılmış olmamak,

f) Hukuk, iktisat, maliye, işletme, muhasebe, bankacılık, kamu yönetimi, siyasal bilgiler ve endüstri mühendisliği dallarında eğitim veren fakülte ve yüksek okullardan veya denkliği Yüksek Öğretim Kurumunca tasdik edilmiş yabancı yüksek öğretim kurumlardan en az lisans seviyesinde mezun olmak,

g) Üç yıl süre ile gümrük müşavir yardımcılığı yapmak,

h) Yapılan sınavda başarılı olmak.

Gümrük idaresinde 10 yıl çalışmış olup, bunun 3 yılını şube müdürü, gümrük müdürü, gümrük muhafaza müdürü, gümrük başmüdür yardımcısı ve gümrük muhafaza başmüdür yardımcısı görevlerinde geçirenlerden, görevlerinden istifa eden veya emekliye ayrılanlar yukarıda belirtilen koşulları taşımaları halinde, staj koşuluna tabi tutulmaksızın gümrük müşavirliği sınavına girebilir.

Gümrük müşavir yardımcısı olabilme şartları

Madde 703 - Gümrük müşavir yardımcısı olabilecek kişilerin aşağıda belirtilen koşullara sahip olmaları gerekir:

a) Türkiye Cumhuriyeti Vatandaşı olmak,

b) Medeni hakları kullanma ehliyetine sahip olmak,

c) Kamu haklarından mahrum bulunmamak,

d) Taksirli suçlar hariç olmak üzere; affa uğramış olsalar dahi, ağır hapis veya 5 yıldan fazla hapis ya da kaçakçılık, basit ve nitelikli zimmet, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas, yalan yere şahadet, suç tasnii, iftira gibi yüz kızartıcı suçlar ile resmi ihale ve alım satımlara fesat karıştırma veya devlet sırlarını açığa vurma, vergi kaçakçılığı veya vergi kaçakçılığına teşebbüs suçları nedeniyle hüküm giymiş bulunmamak,

e) Ceza veya disiplin soruşturması sonucunda memuriyetten çıkarılmış olmamak,

f) 1) Hukuk, iktisat, maliye, işletme, muhasebe, bankacılık, kamu yönetimi, siyasal bilgiler ve endüstri mühendisliği dallarında eğitim veren fakülte ve yüksek okullardan veya denkliği Yüksek Öğretim Kurumunca tasdik edilmiş yabancı yüksek öğretim kurumlardan en az lisans seviyesinde mezun olmak,

2) Diğer öğretim kurumlarından lisans seviyesinde mezun olduktan sonra 1 inci alt bentte belirtilen bilim dallarından lisans üstü seviyede diploma almış olmak ya da ön lisans eğitimi veren gümrük, dış ticaret ve Avrupa Topluluğu konularında uzmanlık programı olan meslek yüksek okullarından mezun olmak,

g) Staj amacıyla bir gümrük müşavirinin yanında üç yıl çalışmış olmak,

h) Yapılan sınavda başarılı olmak.

Gümrük idaresinde en az 15 yıl çalışıp da görevlerinden istifa ederek veya emekli olarak ayrılan memurlardan bu maddedeki koşulları taşıyanlar, staj koşulu aranmaksızın gümrük müşavir yardımcısı sınavına girebilirler.

Sınavsız gümrük müşaviri olabilecekler

Madde 704 - Gümrük idaresinde gümrük başmüdürü, gümrük muhafaza başmüdürü, gümrük uzmanı, kontrolör, gümrük müfettişi, daire başkanı ve daha üst görevlerde en az 10 yıl çalışmış olanlardan, görevlerinden istifa eden veya emekliye ayrılanlar 702 nci maddede belirtilen koşulları taşımaları halinde, sınav ve staj koşuluna bağlı olmaksızın gümrük müşaviri olmaya hak kazanırlar. Yardımcılık ve stajyerlikte geçirilen süreler 10 yıllık sürenin hesaplanmasında göz önünde bulundurulur.

Bu madde hükmü uyarınca Gümrük Müşavirliği İzin Belgesi almak isteyenlerin İzin Belgesi müracaatları, faaliyette bulunmak istedikleri bölgedeki Gümrük Müşavirleri Derneği vasıtasıyla yapılır ve adına düzenlenen İzin Belgesi aynı dernek aracılığıyla kendisine teslim edilir.

Sınavsız gümrük müşavir yardımcısı olabilecekler

Madde 705 - Gümrük idaresinde en az 15 yıl çalışıp da bunun 3 yılını gümrük muayene memuru, gümrük başmemuru ve gümrük müdür yardımcısı görevlerinde geçirenlerden, görevlerinden istifa eden veya emekliye ayrılan ve 703 üncü maddedeki koşulları taşıyanlar sınav ve staj koşulu aranmaksızın gümrük müşavir yardımcısı olabilirler.

Gümrük Kanununun 228 inci maddesinin 2 nci fıkrasının (a) bendinde bahsi geçen kişilerin Müşavir Yardımcılığı izin Belgesi almak istemeleri halinde İzin Belgesi müracaatları faaliyette bulunmak istedikleri bölgedeki Gümrük Müşavirleri Derneği vasıtasıyla yapılır ve adına düzenlenen İzin Belgesi aynı dernek aracılığıyla kendisine teslim edilir.

Gümrük müşaviri ve gümrük müşavir yardımcılığı giriş sınavı

Madde 706 - Gümrük müşaviri ve gümrük müşavir yardımcılığı giriş sınavı yılda bir kez yapılır. 702 ve 703 üncü maddelerde belirtilen koşulları sınavın açıldığı yıl başında sağlamış olanlar, o yıl açılan gümrük müşavirliği veya gümrük müşavir yardımcılığı sınavlarına müracaat edebilir.

Sınavların zamanı ve başvuru koşulları en az bir ay evvelinden ilan edilir.

Gümrük müşavirliği ve gümrük müşavir yardımcılığı sınavlarına en fazla üçer kez girilebilir. Bu sınavlara üç kez girip de kazanamamış olanlar daha sonra açılacak olan sınavlara giremez.

Sınavın şekli

Madde 707 - Gümrük müşavirliği sınavı ön eleme ve mesleki yetenek sınavı olmak üzere iki aşamada yapılır.

Ön eleme sınavı Yükseköğretim Kurulu Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi veya sınav yapan diğer resmi kuruluşlar tarafından yapılır. Testlerin hazırlanması, uygulanması ve değerlendirilmesi işlemleri sınavı yapan kuruluşlar tarafından, Müsteşarlık ile yapılacak protokol çerçevesinde yürütülür.

Gümrük müşavirliği ön eleme sınavını kazananlar, Müsteşarlıkça tayin edilecek yer ve zamanda mesleki yetenek sınavına tabi tutulur.

Gümrük müşavir yardımcılığı için yalnız yazılı sınav yapılır.

Sınav konuları

Madde 708 - Gümrük müşavirliği ön eleme sınavı aşağıdaki konulardan yapılır;

a) 4458 sayılı Gümrük Kanunu ve Gümrük Yönetmeliği,

b) 1918 sayılı Kaçakçılığın Men ve Takibine Dair Kanun,

c) Gümrüğe ilişkin iktisadi, ticari ve mali konular,

d) Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanun ve ilgili karar ve tebliğlerin gümrüğe ilişkin hükümleri,

e) Dış Ticaret Rejimi,

f) Ticaret ve ödeme anlaşmaları,

g) Uluslararası anlaşmaların gümrüğe ilişkin hükümleri.

Gümrük müşavir yardımcılığı yazılı sınavında ise, soruların % 40’ı Türkçe, matematik, Atatürk ilkeleri ve inkılap tarihi ile vatandaşlık bilgisi konularını içeren genel yetenek ve genel kültür sorularından, % 60’ı ise Gümrük Kanunu, Gümrük Yönetmeliği ve 1918 sayılı Kaçakçılığın Men ve Takibine dair Kanun ile ilgili konuları içeren sorulardan oluşur.

Değerlendirme

Madde 709 - Sınav sonuçlarının değerlendirilmesi sınavı yapan kuruluş tarafından 100 tam puan üzerinden yapılır.

Bu değerlendirme sonucunda gümrük müşavirliği sınavında 70 ve üzerinde puan alanlar başarılı sayılır.

Gümrük müşavir yardımcılığı sınavında 60 ve üzerinde puan alanlar gümrük müşavir yardımcısı olmaya hak kazanır.

Sınav Kurulu ve görevleri

Madde 710 – Mesleki yetenek sınav kurulu, Müsteşarlığın bağlı olduğu Bakan tarafından belirlenir. Kurul, Müsteşarlık temsilcilerinden seçilen bir üyenin başkanlığında Müsteşarlıktan üç, Dış Ticaret Müsteşarlığından bir, üniversite öğretim üyelerinden bir ve Gümrük Müşavirleri Dernek Başkanlarından bir olmak üzere altı kişiden oluşur.

Kurul mesleki yetenek sınavının yürütülmesini sağlamak ve sınav sonuçlarını değerlendirmekle görevlidir.

Sınavların yürütülmesi

Madde 711 - Sınava giriş belgesi ve bununla birlikte geçerli bir kimlik belgesi ibraz edemeyenler sınava alınmaz.

Sınavlar duyurulan saatte başlar.

Sınavda kopya çekenler, kopya verenler veya bunlara teşebbüs edenler hakkında tutanak düzenlenir ve bunların sınavları geçersiz sayılır.

Sınav sonuçlarının duyurulması ve sınav sonuçlarına itiraz

Madde 712 - Ön eleme ve mesleki yetenek sınav sonuçları sınavı yapan kuruluş tarafından duyurulur. Sınav sonuçlarına itiraz sınavı yapan kuruluşa yapılır. İtirazlar sınav sonucunun tebliği tarihinden itibaren 10 gün içinde yapılır.

Mesleki yeterlilik sınavı

Madde 713 - Mesleki yeterlilik sınavı 50 soru üzerinden test yöntemiyle yapılır. Sınavda başarılı olmak için 100 puan üzerinden 70 puan almak gerekir.

Bu sınavda ön eleme sınav konuları ile birlikte Türk Gümrük Tarife Cetveli, Tarife Politikaları ve bunlarla ilgili mevzuat hakkında sorular sorulur.

Gümrük müşavirlerine ve müşavir yardımcılarına verilecek belgeler ve tutulacak sicil kayıtları

Madde 714 - Sınavda başarı gösteren gümrük müşavirleri ve gümrük müşavir yardımcıları Müsteşarlıkça talep edilen belgelerle birlikte ilgili Gümrük Müşavirleri Derneğine başvurur. Bu belgelerin Dernek tarafından Müsteşarlığa teslimini müteakip altmış gün içinde Müsteşarlık tarafından fotoğraflı İzin Belgesi düzenlenir. Bu kişiler ancak izin belgelerini aldıktan sonra mesleki faaliyette bulunabilir.

Fotoğraflı izin belgeleri talep halinde Müsteşarlık denetim elemanlarına ve görevli gümrük amir ve memurlarına gösterilir.

Müşavirlerin çalışma yeri olan başmüdürlük ve müdürlükçe gümrük müşavirleri ve gümrük müşavir yardımcıları için fotoğraflı bir sicil kütüğü tutulur.

Gümrük müşavirlerine verilecek izin belgeleri 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca ruhsat harcına tabidir.

İzin belgesinin herhangi bir nedenle değiştirilmesi veya yenilenmesi nedeniyle yeni belge düzenlenmesi halinde tam ruhsat harcı alınır.

Gümrük müşavir ve gümrük müşavir yardımcılarına verilecek disiplin cezaları

Madde 715 - Gümrük müşavirliği ve gümrük müşavir yardımcılığı mesleğinin vakar ve onuruna aykırı fiil ve hareketlerde bulunanlarla, görevlerini yapmayan veya kusurlu olarak yapan ya da görevinin gerektirdiği güveni sarsıcı hareketlerde bulunan meslek mensupları hakkında, gümrük müşavirliği hizmetlerinin gereği gibi yürütülmesi amacıyla, durumun niteliğine ve ağırlık derecesine göre aşağıda tanımlanan disiplin cezaları verilir.

a) Uyarma: Meslek mensubuna mesleğinin icrasında daha dikkatli davranması gerektiğinin yazı ile bildirilmesidir.

b) Kınama: Meslek mensubuna görevinde ve davranışında kusurlu sayıldığının yazı ile bildirilmesidir.

c) Geçici olarak mesleki faaliyetten alıkoyma: Mesleki sıfatı saklı kalmak şartıyla altı aydan az, bir yıldan çok olmamak üzere mesleki faaliyetten alıkoymadır.

d) Meslekten çıkarma: Meslek mensubunun izin belgesinin geri alınarak, bir daha bu mesleği icra etmesine izin verilmemesidir.

Disiplin cezası verebilecek kurullar

Madde 716- 715 inci maddede belirtilen uyarma ve kınama cezası yetkili gümrük başmüdürü, geçici olarak mesleki faaliyetten alıkoyma cezası Müsteşarlık Merkez Disiplin Kurulu, meslekten çıkarma cezaları Müsteşarlık Yüksek Disiplin Kurulu tarafından verilir.

Disiplin cezası verilmesinde göz önünde bulundurulacak hususlar

Madde 717- Meslek mensubunun savunması alınmadan disiplin cezası verilemez. Yetkili disiplin kurulunun on günden az olmamak üzere verdiği süre içinde savunma yapmayanlar, savunma hakkından vazgeçmiş sayılır.

Disiplin cezaları kesinleşme tarihinden itibaren uygulanır.

Disiplin kurulları bir derece ağır veya bir derece hafif disiplin cezasının uygulanmasına karar verebilir. Takibat ve hüküm tesisi, disiplin soruşturması yapılmasına ve disiplin cezası uygulanmasına engel değildir.

Gümrük müşavirleri ve gümrük müşavir yardımcıları, görevleri sırasında veya görevleri sebebiyle işledikleri suçlar nedeniyle fiillerinin niteliğine göre Türk Ceza Kanununun Devlet memurlarına ait hükümleri uyarınca cezalandırılır.

Disiplin cezalarının uygulanması

Madde 718- Mesleki kurallara, mesleğin vakar ve onuruna aykırı fiil ve harekette bulunanlarla, görevin gerektirdiği güveni sarsıcı harekette bulunan meslek mensupları hakkında, ilk defasında uyarma, tekrarında ise kınama cezası uygulanır.

Görevini bağımsızlık, tarafsızlık ve dürüstlükle yapmayan veya kusurlu olarak yapan ya da Gümrük Kanununda yer alan mesleğin genel prensiplerine aykırı harekette bulunan meslek mensupları için geçici olarak mesleki faaliyetten alıkoyma cezası uygulanır.

Sahte belgelere dayanılarak yanlış beyanda bulunulduğunun, ancak bu durumun gümrük müşavirinin bilgisi dışında olduğunun, bununla birlikte, bir araştırma sonucunda gerçek durumun öğrenilebileceğinin Müsteşarlık merkez denetim elemanlarınca rapora bağlandığı durumlarda, ilgili gümrük müşavirine ilk defasında kınama cezası verilir. Bu hususun tekerrür etmesi halinde geçici olarak mesleki faaliyetten alıkoyma cezası uygulanır.

7/1/1932 tarihli ve 1918 sayılı Kaçakçılığının Men ve Takibine Dair Kanun hükümlerine göre kaçakçılık suçundan mahkumiyet kararı kesinleşen meslek mensuplarına, meslekten çıkarma cezası verilir.

Üç yıllık bir dönem içinde iki veya daha fazla disiplin cezasını gerektiren davranışta bulunan meslek mensubuna, her yeni suçu için bir öncekinden daha ağır ceza uygulanabilir. Beş yıllık dönem içinde iki defa mesleki faaliyetten alıkoyma cezası ile cezalandırılmasından sonra bu cezayı gerektiren fiili yeniden işleyen meslek mensupları hakkında meslekten çıkarma cezası uygulanır.

Gümrük müşavir ve gümrük müşavir yardımcısı izin belgelerinin geçici olarak alınması

Madde 719- Bu Yönetmeliğe ve gümrüklerde uygulanan mevzuat hükümlerine aykırı hareketleri görülen gümrük müşavirleri ve gümrük müşavir yardımcılarının izin belgeleri gümrük müfettişleri, gümrük müfettiş yardımcıları, gümrük kontrolörleri ve gümrük başmüdürleri tarafından gerek görülmesi halinde tedbir mahiyetinde geçici olarak alınır ve gümrüklerde iş takip etmelerine izin verilmez. Bu durum, gerekçesiyle birlikte izin belgesinin alınmasını izleyen günde Müsteşarlığa bildirilir. Bu şekilde izin ve belgeleri alınanlar hakkında geçici mesleki faaliyetten alıkoyma cezası verilmesi halinde, tedbir mahiyetinde izin belgelerinin alındığı süre verilen cezadan mahsup edilir.

Disiplin cezalarında zamanaşımı

Madde 720- Disiplin cezaları bir dava sonucuna bağlı olmaksızın mevzuat hükümlerine aykırılığı gümrük idarelerince tespit edildiği tarihten itibaren 3 yıl süreyle uygulanmadığı takdirde zamanaşımına uğrar. Mevzuata aykırı işlem ve eylemlerin aynı zamanda bir adli kovuşturma konusu olması halinde, bu aykırılık için Türk Ceza Kanununda öngörülen zamanaşımı hükümlerine göre disiplin cezası verilebilir.